Kediler çoğu zaman mesafeli ve gizemli canlılar olarak görülse de, bilim insanlarına göre onlarla iletişim kurmanın oldukça basit bir yolu var. Araştırmalar, yavaş göz kırpmanın kedilerle insanlar arasında olumlu bir bağ kurulmasına yardımcı olduğunu gösteriyor.
İnsanların gülümserken dişlerini göstermesinin aksine, kediler için dostça bir ifade; gözlerin hafifçe kısılması ve yavaşça kırpılması anlamına geliyor. Uzmanlar bu davranışı, “kedi gülümsemesi” olarak tanımlıyor.
Bilimsel araştırma neyi ortaya koydu?
2020 yılında kedi–insan etkileşimlerini inceleyen bilim insanları, bu basit yüz ifadesinin hem tanıdık hem de yabancı kediler üzerinde etkili olduğunu ortaya koydu. Çalışma, Sussex Üniversitesi’nden psikolog Karen McComb liderliğinde yürütüldü.
Araştırma kapsamında iki ayrı deney gerçekleştirildi.
İlk deney: Sahipler göz kırptı, kediler karşılık verdi
İlk deneyde, 14 farklı evden 21 kedi gözlemlendi. Kediler kendi ev ortamlarında rahat bir şekilde yerleştikten sonra, sahiplerinden yaklaşık bir metre mesafede oturmaları ve kedi kendilerine bakarken yavaşça göz kırpmaları istendi.
Sonuçlar, kedilerin bu hareketten sonra sahiplerine daha sık yavaş göz kırptığını ve bu davranışın, hiçbir etkileşim olmayan durumlara kıyasla belirgin şekilde arttığını gösterdi.
İkinci deney: Yabancılarla da işe yarıyor
İkinci deneyde ise sekiz farklı evden 24 kedi yer aldı. Bu kez göz kırpanlar, kedilerin daha önce hiç karşılaşmadığı araştırmacılardı. Araştırmacılar, yavaş göz kırpma hareketini yaptıktan sonra ellerini kedilere doğru uzattı.
Sonuçlar dikkat çekiciydi: Kediler yalnızca daha fazla göz kırpmakla kalmadı, aynı zamanda göz kırpan insanlara yaklaşma olasılıkları da arttı.
Uzmanlar ne diyor?
Araştırmanın başındaki isimlerden Karen McComb, bu çalışmanın kedi–insan iletişiminde yavaş göz kırpmanın rolünü deneysel olarak ortaya koyan ilk araştırma olduğunu belirtiyor. McComb’a göre bu yöntem, hem evdeki kedilerle hem de sokakta karşılaşılan kedilerle bağ kurmak için kullanılabilir.
Uzmanlar, gözleri hafifçe kısarak birkaç saniye kapatmanın, kedilere “zararsızım ve dostum” mesajı verdiğini ifade ediyor.
Kediler sandığımızdan daha sosyal olabilir
Son yıllarda yapılan araştırmalar, kedilerin insanlar ile kurduğu bağların sanılandan çok daha derin olduğunu ortaya koyuyor. Kediler, kendilerine ilgi gösteren ve açık davranan insanlara karşılık veriyor; hatta birlikte yaşadıkları insanların ruh hâllerini fark edebiliyor.
Ayrıca isimlerini tanıyabildikleri ve çoğu zaman bunu bilinçli olarak görmezden geldikleri de biliniyor.
Bu davranış neden işe yarıyor?
Bilim insanları, kedilerin uzun süreli bakışı tehdit olarak algıladığını düşünüyor. Yavaş göz kırpmanın ise iyi niyet göstergesi olduğu ve kedilerin kendilerini güvende hissetmesini sağladığı tahmin ediliyor. Bu davranışın evcilleşme sürecinde insanlar tarafından pekiştirilmiş olması da olası görülüyor.
Sussex Üniversitesi’nden psikolog Tasmin Humphrey, kedilerle olumlu etkileşim yollarının anlaşılmasının, hem kedi refahını artırabileceğini hem de bu hayvanların bilişsel ve sosyal yetenekleri hakkında daha fazla bilgi sağlayabileceğini vurguluyor.
Sonuç: Denemesi kolay, etkisi büyük
Uzmanlara göre yavaş göz kırpma, kedilerle güven ilişkisi kurmanın pratik ve etkili bir yolu. Bu basit yöntem, ev ortamından veteriner kliniklerine kadar pek çok farklı durumda kedilerin stresini azaltmaya yardımcı olabilir.
Kısacası, kedinizle iletişim kurmak için konuşmanıza gerek yok — bazen sessiz bir göz kırpma yeterli.
