ABD Başkanı Donald Trump’ın “Epic Fury” (Destansı Öfke) operasyonuyla 38 günde İran’ın askeri altyapısını büyük oranda imha ettiğini savunan Beyaz Saray, diplomasi masasının şartlarını sert bir dille kamuoyuna duyurdu.
“İran’ın İstek Listesi Çöpe Atıldı”
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, İran’ın başlangıçta sunduğu 10 maddelik planın tamamen reddedildiğini açıkladı. Leavitt, “İran rejimi, ordumuzun baskısıyla daha makul bir plan sunmak zorunda kaldı. Başkan Trump, bu yeni planı kendi 15 maddelik teklifimizle uyumlu bularak müzakereye uygun bir temel olarak kabul etti” dedi. Sözcü ayrıca, Trump’ın “uranyum zenginleştirmesi konusundaki kırmızı çizgilerinin” asla değişmediğini vurguladı.
Arakçi: “ABD Seçim Yapmak Zorunda”
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise Washington’ı köşeye sıkıştıran bir açıklama yaptı. Arakçi, İsrail’in Lübnan saldırılarına atıfta bulunarak, “ABD ya ateşkesi seçecek ya da İsrail üzerinden savaşı sürdürecek. İkisini birden yürütemez. Top artık ABD sahasında” dedi.
İran’dan “İhlal” Suçlaması: “Müzakere Makul Değil”
Beyaz Saray zafer ilan ederken, Tahran cephesinden süreci tehlikeye atacak iddialar yükseldi. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, ABD’nin ateşkesin 3 maddesini (Lübnan’da saldırıların sürmesi, İHA ile hava sahası ihlali ve zenginleştirme hakkının reddi) şimdiden ihlal ettiğini savundu. Galibaf, “Müzakereler başlamadan ihlal edilen bu şartlarda masaya oturmak makul değildir” diyerek güvensizliğini dile getirdi.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, 10 maddelik mutabakatın ABD tarafından ihlal edildiğini savundu. Galibaf, ihlalleri üç ana başlıkta topladı:
-
Lübnan: Tüm cephelerde ateşkes kararına rağmen Lübnan’daki saldırıların sürmesi.
-
İHA İhlali: Lar şehri yakınlarında İran hava sahasına giren bir ABD İHA’sının düşürülmesi.
-
Uranyum: Beyaz Saray’ın “Uranyum zenginleştirme kırmızı çizgimizdir” diyerek İran’ın hakkını reddetmesi.
Hürmüz Boğazı ve Lübnan Çıkmazı
Beyaz Saray, ateşkesin en temel şartının Hürmüz Boğazı’nın kısıtlamasız açılması olduğunu belirtti. Ancak sahada durum karmaşık:
-
Hürmüz: ABD boğazın açıldığını duyururken, İran donanması telsiz anonslarıyla gemilerin hala kendilerinden izin alması gerektiğini bildiriyor.
-
Lübnan: Beyaz Saray, Lübnan’ın bu ateşkesin bir parçası olmadığını açıkça ilan etti. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise buna karşılık “ABD seçim yapmak zorunda; ya tam ateşkes ya da İsrail üzerinden savaş” restini çekti.
Hürmüz Boğazı’nda “Telsiz” Gerginliği
Ateşkesin en önemli şartı olan Hürmüz Boğazı’nın açılması konusunda çelişkili haberler geliyor. ABD tarafı boğazın açıldığını iddia ederken, İran donanması bölgedeki gemilere geçtiği anonslarda boğazın hala kapalı olduğunu ve geçişler için İran’dan izin alınması gerektiğini duyurdu.
Trump: “Sahte Belge Yayanlar Ortaya Çıkarılacak”
Sosyal medya hesabından açıklama yapan Donald Trump, müzakere sürecine dahil olmayan kişilerin yetkisiz listeler ve mektuplar paylaştığını belirtti. Trump, süreci şu sözlerle çerçeveledi:
“Paylaşılan bu belgeler dolandırıcılardan ibaret. Federal soruşturma bittiğinde bunlar ortaya çıkacak. Biz sadece belirli bir grup maddeyi, makul olan temel şartları kapalı kapılar ardında konuşuyor olacağız.”
İslamabad’da Kritik Zirve: Vance ve Kushner Sahada
ABD, Cumartesi sabahı İslamabad’da başlayacak müzakereler için ağır toplarını sahaya sürüyor. Heyete Başkan Yardımcısı JD Vance, Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Jared Kushner liderlik edecek.
NATO’ya “Sırt Çevirme” Suçlaması
Leavitt, son 6 haftalık süreçte NATO’yu ABD’yi yalnız bırakmakla suçlayarak, “Test edildiler ve başarısız oldular” dedi. Trump’ın bugün Beyaz Saray’da NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile “NATO’dan çekilme” dahil tüm seçeneklerin konuşulacağı sert bir görüşme yapması bekleniyor.
