ABD Yüksek Mahkemesi, dünya ekonomisini ve diplomatik ilişkileri derinden etkileyen tarihi bir karara imza attı. Mahkeme, Başkan Donald Trump’ın 1977 tarihli Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası’na dayanarak uygulamaya koyduğu gümrük tarifelerini, 3’e karşı 6 oyla hukuksuz bularak iptal etti.
“Yarım Asırlık Yasada Böyle Bir Yetki Yok”
Yüksek Mahkeme Hakimi John Roberts, kararın gerekçesinde anayasal yetki sınırlarına dikkat çekti. Roberts, başkanın “ithalatı düzenleme” yetkisinin gümrük tarifesi koyma yetkisini kapsamadığını belirterek, “Yarım asırlık yürürlük süresi boyunca hiçbir başkan bu yasaya dayanarak tarife uygulamamıştır. Bu ölçekteki tarifelerin sözü bile edilemez” ifadelerini kullandı. Bu karar, Trump’ın gümrük vergileri üzerinden aylık yaklaşık 30 milyar dolar olduğu tahmin edilen ilave gelir kalemine de büyük bir darbe indirdi.
Trump’tan Sert Tepki: “Sokaklarda Dans Etmeleri Uzun Sürmeyecek”
Kararı Beyaz Saray’da valilere hitap ettiği sırada kendisine uzatılan bir notla öğrenen Başkan Trump, adeta ateş püskürdü. Kararı “tam bir hayal kırıklığı” ve “utanç verici” olarak nitelendiren Trump, şu çarpıcı açıklamalarda bulundu:
-
“Mahkemenin bazı üyelerinden utanç duyuyorum, doğru olanı yapacak cesareti gösteremediler.”
-
“Bizi soyan yabancı ülkeler şu an çok memnun, sokaklarda dans ediyorlar; ancak bu uzun sürmeyecek.”
-
“Gümrük tarifeleri olmasaydı tüm ülke iflas ederdi. Ulusal güvenlik gerekçesiyle bunu yapmaya hakkım var.”
Piyasalarda Bayram, Siyasette Bölünme
Kararın ardından, belirsizliğin dağılmasıyla ABD borsa endeksleri son iki haftanın en güçlü yükselişini kaydetti. Demokratlar kararı “hukukun zaferi” olarak selamlarken, Cumhuriyetçiler kararı ABD’nin ticari mücadelesine zarar veren bir “skandal” olarak tanımladı.
Trump’ın B Planı: %10 Küresel Vergi ve Ambargo Tehdidi
Mahkeme kararıyla eli kolu bağlanmayan Trump, geri adım atmayacağının sinyallerini verdi. İptal edilen tarifelerin yerine alternatif yollar kullanacağını duyuran Trump, yeni stratejisini şöyle özetledi:
-
Küresel Vergi: “Mevcut gümrük vergilerine ek olarak %10 küresel gümrük vergisi uygulanacak.”
-
Ticari Ambargo: “Bir ülke ile tüm ticareti kesme yetkisine sahibim. Gümrük vergileri dışında ambargo dahil istediğim her şeyi yapabilirim, ticaretlerini yerle bir edebilirim.”
İran’a “Kısıtlı Saldırı” Sinyali
Ekonomik gerilimin yanı sıra askeri kanatta da vites yükselten Trump, İran üzerindeki baskıyı artırmak amacıyla “kısıtlı bir saldırı planını” değerlendirdiğini itiraf etti. Tahran yönetimiyle yeni bir anlaşma için bu baskının şart olduğunu savunan Trump, bölgedeki güvenlik endişelerini zirveye taşıdı.
