Türkiye ve Suriye arasında yeni bir stratejik dönemin kapıları, bugün Başkent’te düzenlenen tarihi zirveyle aralandı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Suriyeli mevkidaşı Esad Hasan Şeybani, bölgenin enerji, güvenlik ve siyasi haritasını yeniden çizecek “Dört Deniz Projesi” ve bölgesel ateşkes süreçlerini kapsayan ortak bir deklarasyon açıkladı.
“Dört Deniz Projesi” ile Enerjinin Merkezi Türkiye ve Suriye Olacak
Toplantının en dikkat çekici maddesi olan “Dört Deniz Projesi”, bölgeyi küresel bir enerji arterine dönüştürmeyi hedefliyor. Suriye Dışişleri Bakanı Şeybani, bu vizyonun önemini şu sözlerle aktardı:
“Bu proje; Körfez, Hazar Denizi, Akdeniz ve Karadeniz arasında enerji dağıtımında Suriye ve Türkiye’yi ana arter haline getirecektir. Mevcut deniz yollarındaki istikrarsızlık göz önüne alındığında, bu iş birliği tüm bölge için kaçınılmaz bir gerekliliktir.”
Hakan Fidan’dan İsrail ve Ateşkes Uyarıları
Bölgesel güvenlik dengelerine değinen Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ABD ile İran arasında sağlanan 14 günlük geçici ateşkese destek verirken, İsrail’in bu süreci baltalama ihtimaline karşı sert uyarılarda bulundu:
-
Sabotaj Riski: Fidan, “Dünya kamuoyu, İsrail’in muhtemel sabotaj hamlelerine karşı gerekli tepkiyi koyacak durumda olmalı. Netanyahu hükümetinin müzakere süreçlerini sabote etmesine izin verilmemelidir” dedi.
-
Süre Uzatımı: Mevcut iki haftalık sürenin kritik başlıklar için yeterli olmayabileceğini belirten Fidan, tarafların mutabık kalması halinde ateşkesin uzatılması gerektiğini vurguladı.
-
Lübnan Vurgusu: İsrail’in Gazze’deki şiddeti Lübnan’a taşıdığını belirterek, sivil halkın korunmasının ertelenemez bir öncelik olduğunu söyledi.
Suriye’de “Tek Ordu” ve Yeniden Yapılanma
Bakan Şeybani, Suriye’nin iç güvenliği ve devlet yapısının restorasyonu konusunda da kritik mesajlar verdi:
-
SDG Entegrasyonu: Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) orduya katılım sürecinde “Tek devlet, tek ordu, tek egemenlik” ilkesinden taviz verilmeyeceğini açıkladı.
-
Hizbullah Meselesi: Lübnan hükümetinin, Hizbullah’ın silahlarını ulusal yollarla ve dış müdahale olmaksızın kaldırma konusundaki duruşuna destek verdiklerini ifade etti.
-
Yeniden İmar: Şeybani, Aralık 2024 itibarıyla istibdat döneminin geride kaldığını belirterek, Türkiye’yi yeniden imar ve istikrar sürecinde “güvenilir bir müttefik” olarak tanımladı.
