Orta Doğu’nun en kritik su yolları olan Hürmüz ve Babülmendep boğazları, İran ve ABD arasındaki askeri-ekonomik savaşın ana cephesi haline geldi. Karşılıklı atılan adımlar, dünya ticaretinin %90’ının geçtiği bu rotalarda güvenliği tamamen ortadan kaldırdı.
Babülmendep’te “Hazırlıklar Tamam” Mesajı
İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu üyesi Ali Hezriyan, Husilerin boğazı kapatmaya yönelik tatbikatlarını tamamladığını açıkladı. Hezriyan, uluslararası deniz trafiği için iki seçenek sundu: Gemiler ya 30 milyon dolarlık ek maliyeti göze alarak rotayı dolaşacak ya da Yemenli güçlere 5 milyon dolar “güvenli geçiş ücreti” ödeyecek. Bu adım, bölgedeki stratejik hakimiyetin ve enerji hatlarının kontrolü mesajı olarak nitelendiriliyor.
ABD’den Deniz Ablukası ve “Yeni Koalisyon” Hamlesi
Hürmüz Boğazı’nın 2 Mart’ta İran tarafından kapatılmasının ardından ABD Başkanı Donald Trump, ablukayı derinleştirme talimatı verdi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 13 Nisan’dan itibaren İran limanlarına giren-çıkan tüm gemileri kapsayan bir deniz ablukası başlattı.
Washington yönetimi şimdi, “Deniz Yolu Özgürlüğü Birimi” (MFC) adı altında müttefikleriyle yeni bir uluslararası koalisyon kurmaya çalışıyor. Wall Street Journal’ın paylaştığı iç yazışmalara göre, ABD’li diplomatlar yabancı hükümetleri Hürmüz’ü yeniden açmak için oluşturulacak birliğe katılmaya ikna etmek üzere yoğun mesai harcıyor.
Trump: “İran’ın Kapasitesini İmha Ettik”
ABD Başkanı Donald Trump, askeri operasyonların sonuçlarına ilişkin iddialı rakamlar paylaştı. İran’ın İHA üretim tesislerinin %82’sinin, füze tesislerinin ise %90’ının imha edildiğini savunan Trump, “İran bir anlaşma yapmak için can atıyor” dedi. Trump ayrıca, İtalya ve İspanya’daki askeri varlığı azaltabileceklerini sinyalini vererek, “İspanya tam anlamıyla korkunçtu” ifadeleriyle müttefiklerine tepki gösterdi.
İran’ın Ablukaya Karşı “Kara Koridoru” Planı
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD’nin deniz ablukasını “zalimce bir askeri operasyon” olarak nitelendirerek bu durumun tahammül edilemez olduğunu belirtti. İranlı yetkililer ise deniz ambargosunu delmek için ticaretin %40’ını kara ve koridor yollarına yönlendirmeyi planlıyor. Özellikle Kuzey-Güney Ulaştırma Koridoru üzerinden Hindistan ve Rusya ile ticaretin sürdürülmesi hedefleniyor.
Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD’nin kara ablukası planının İran’ın geniş sınırları nedeniyle imkansız olduğunu vurgulayarak, “Sınırlarımız New York’tan Los Angeles’a inşa edilecek iki duvardan bile uzundur” dedi.
Enerji İhtiyacı Yaptırımları Deliyor
İran Meclisi Enerji Komisyonu’ndan Cafer Kadiri, ABD’nin uyarılarına rağmen Çin, Hindistan ve Japonya’nın geçiş ücreti ödemeye ve İran’dan enerji satın almaya devam ettiğini belirtti. Kadiri, dünyanın İran enerjisine ihtiyaç duyduğunu ve yaptırımların bu gerçeği değiştiremediğini savundu.
