Dünya kamuoyunun kilitlendiği Pakistan müzakerelerinden barış yerine “abluka” kararı çıktı. 1979 yılından bu yana en üst düzey yüz yüze temasın kurulduğu zirvede; ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Jared Kushner ve Steve Witkoff’tan oluşan heyet, İranlı yetkililerle 21 saat süren görüşmelerin ardından masadan kalktı.
Trump: “Hürmüz’ü Bilerek Açmadılar, Abluka Başlıyor”
Görüşmelerin nükleer ve Hürmüz Boğazı kontrolü konularındaki uyuşmazlık nedeniyle çökmesinin ardından, Başkan Donald Trump Truth Social üzerinden adeta savaş ilanı niteliğinde bir mesaj yayımladı. İran’ın Hürmüz sözünü tutmadığını savunan Trump şunları söyledi:
-
Geçişlere Yasak: “ABD Donanması, Hürmüz Boğazı’na girmeye çalışan her gemiyi engelleyecek.”
-
Ücret Ödeyen Yandı: “İran’a geçiş ücreti ödeyen her gemi bulunup durdurulacak.”
-
Mayın İmhası: “İran’ın döşediği mayınlar imha edilecek. Barışçıl gemilere ateş açan her İranlı cehenneme gönderilecek.”
-
Nükleer Resti: “İran asla nükleer silaha sahip olamayacak. Ordumuz İran’ın kalan küçük kısmını da bitirmeye hazır.”
İran’dan Cevap: “İki Savaşın Deneyimiyle Size Güvenmiyoruz”
İran tarafı ise başarısızlığın sorumlusu olarak ABD’nin “maksimalist” ve “aşırı” taleplerini gösterdi. İran Meclis Başkanı Galibaf, ABD’nin geçmişteki iki savaşta güveni sarstığını belirterek, “Mantığımız anlaşıldı ancak sıra Amerika’nın bizim güvenimizi kazanmasında” dedi.
Müzakereler Neden Tıkandı? (7 Başlıkta Kriz)
İçeride 7 farklı başlık konuşuldu ancak 3 temel konuda uzlaşı sağlanamadı:
-
Nükleer Seviyesi: ABD “Sıfırlayacaksın” diyor, İran “Egemenlik hakkımdır, seviyeyi konuşalım” resti çekiyor.
-
Hürmüz Kontrolü: ABD, boğazın kontrolünde fiilen yer almak istiyor.
-
Hukuki Güvenceler: İran tarafı, olası bir anlaşmanın ardından ABD’nin yeniden çekilmeyeceğine dair garanti istiyor.
İsrail-İran Savaşının Bilançosu: 35 Milyar Şekel
İsrail, müzakereleri masanın dışından ancak saniye saniye takip etti. İsrail Maliye Bakanlığı, İran ile devam eden savaşın maliyetini 35 milyar şekel (11.5 milyar dolar) olarak açıkladı. Başbakan Netanyahu, “İsrail benim liderliğimde İran’la savaşmaya devam edecek” diyerek Trump yönetimiyle tam koordinasyon içinde olduklarını vurguladı.
Putin Devrede: Pezeşkiyan ile Kritik Görüşme
Diplomatik kriz sürerken Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ı arayarak İslamabad’daki durumu görüştü. Putin, Rusya’nın Orta Doğu’da bir çözüm sağlanması için arabuluculuk yapmaya hazır olduğunu ifade etti.
