Üç yıl süren ve TÜBİTAK tarafından desteklenen proje, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi yürütücülüğünde gerçekleştirildi. Çalışmaya Ankara, Eskişehir Teknik, Afyon Kocatepe ve Kocaeli üniversitelerinden 12 bilim insanı katıldı. Proje kapsamında, yerin yaklaşık 5 kilometre altında sekiz ayrı magma odası tespit edildi ve bu odaların püskürme potansiyeline sahip olduğu belirlendi.
“Jeolojik Olarak Neredeyse Dün Gibi”
Proje Yürütücüsü ve Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Özgür Karaoğlu, bölgede kurulan 105 sensör istasyonu sayesinde yerin derinliklerinde devasa bir magma rezervuarı saptadıklarını söyledi.
Karaoğlu, Kula volkanik bölgesinin jeolojik açıdan son derece genç olduğuna dikkat çekerek,
“Bölge yüzlerce yıldır sessiz olabilir ancak bu sessizlik aldatıcı. Son büyük volkanik patlama yaklaşık 4 bin 700 yıl önce meydana geldi. Bu, jeolojik ölçekte neredeyse dün demektir. O kadar yeni ki, bu olaya tanıklık eden insanların ayak izleri volkanik küller sayesinde günümüze kadar ulaşabildi” dedi.
“Bölge Uyumuyor”
Araştırma bulgularının kendileri için de sürpriz olduğunu belirten Karaoğlu,
“Başlangıçta 80-90 kilometre derinlikte bir magma sistemi saptamayı bekliyorduk. Ancak 5-25 kilometre derinlikte magma odalarıyla karşılaştık. Bu odaların büyük bir magma rezervuarıyla birleştiğini tespit ettik. İnsanların ayaklarının altında, yani çok yakında volkanik bir tehlike mevcut” diye konuştu.
Bölgede yarı erimiş tonlarca magma bulunduğunu vurgulayan Karaoğlu, elde edilen verilerin Kula-Salihli’nin aktif ve dinamik bir volkanik sistem olduğunu açıkça ortaya koyduğunu ifade etti.
Türkiye’de Bir İlk
Çalışmanın bilimsel açıdan büyük önem taşıdığını belirten Karaoğlu,
“Bu proje nitelik bakımından Türkiye’de bir ilk. Jeoloji ve jeofiziğin birden fazla yöntemle birlikte kullanıldığı, dünya çapında örnek gösterilebilecek bir çalışma ortaya koyduk. Elde ettiğimiz bulgular, dünyadaki benzer volkanik alanların anlaşılması için de yeni bir model sunuyor” dedi.
Bilim İnsanlarının Yeni Gözdesi
Kula-Salihli UNESCO Küresel Jeoparkı, Kula ve Salihli ilçelerinin tamamını kapsayan 2 bin 320 kilometrekarelik geniş bir alanı içeriyor. Yer kabuğu hareketlerinin sık görüldüğü bölgede, volkanik tepeler ve lav akıntılarının oluşturduğu “kaya denizi” dikkat çekiyor. Aynı zamanda parayı icat eden uygarlık olarak bilinen Lidyalılara ait izler de bölgede yer alıyor.
Türkiye’nin UNESCO tarafından tescillenmiş ilk ve tek jeoparkı olan Kula-Salihli, bu özellikleriyle son yıllarda bilim dünyasının odağı haline geldi.
Ayak İzlerinin Sırrı Çözüldü
Proje kapsamında, volkanik arazide daha önce bulunan insan ayak izlerinin sırrı da aydınlatıldı. Yapılan tespitlere göre, 4 bin 700 yıl önce gerçekleşen son volkanik aktivite sırasında küllerin üzerinde yürüyen insanların ayak izleri, zamanla sertleşen volkanik malzeme sayesinde günümüze kadar korunarak ulaştı.
KAYNAK: MİLLİYET
