İran’da yeni dini lider belirlendi. Uzmanlar Meclisi, ABD ve İsrail saldırılarında yaşamını yitiren Ali Hamaney’in ardından liderlik makamına oğlu Mücteba Hamaney’in seçildiğini duyurdu.
Meclisten yapılan yazılı açıklamada, “Ayetullah Seyyid Mücteba Hüseyni Hamaney’in Uzmanlar Meclisi üyelerinin ezici oy çoğunluğuyla İran İslam Cumhuriyeti’nin üçüncü lideri olarak seçildiği” bildirildi. Açıklamada, ABD-İsrail saldırılarına rağmen lider seçimi sürecinin dikkatli ve yoğun bir değerlendirme sonrasında gerçekleştirilen olağanüstü oturumla tamamlandığı ifade edildi.
Mücteba Hamaney kimdir?
17 Eylül 1969’da Meşhed’de doğan Mücteba Hüseyni Hamaney, eski lider Ali Hamaney’in ikinci oğlu. Ailesinin 1979’da Tahran’a taşınmasının ardından dini eğitimine Kum’daki İslam ilimleri okullarında devam etti. Burada ileri düzey fıkıh ve usul eğitimi aldı.
Bazı dini otoriteler ve babası tarafından verilen “harici dersler” kapsamında içtihat eğitimi de alan Hamaney, daha sonra bu dersleri veren isimler arasında yer aldı. Şii geleneğinde en üst seviyedeki ilmi aşamalardan biri kabul edilen bu eğitim sonrası kişilerin müçtehit olarak kabul edildiği belirtiliyor.
Hamaney, 1980-1988 yılları arasındaki İran-Irak Savaşı sırasında İran’ın gönüllü milis gücü olan Besic saflarında cephede bulundu.
Resmi bir görevi bulunmamasına rağmen 2000’li yılların ortalarından itibaren adı İran siyasetinde daha sık anılmaya başladı. Bazı analistler, İran Devrim Muhafızları Ordusu içindeki bazı komutanlarla ilişkileri bulunduğunu ve 2005 ile 2009 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde siyasi süreçlerde etkili olabileceğini öne sürüyor.
İran liderinin yetkileri
İran’da cumhurbaşkanı seçimle iş başına gelse de yetkileri sınırlı. “Rehber” olarak adlandırılan liderlik makamı ise anayasal olarak devletin en üst otoritesi kabul ediliyor.
Lider, İran Silahlı Kuvvetleri’nin başkomutanı olarak iç güvenlik ve dış politikada son sözü söyleme yetkisine sahip. Ayrıca cumhurbaşkanı dahil tüm devlet kurumlarının üzerinde konumlanıyor.
İran’da dini lider, halk tarafından sekiz yılda bir seçilen 88 üyeli Uzmanlar Meclisi tarafından belirleniyor. Meclise aday olacak isimler ise büyük ölçüde Anayasayı Koruyucular Konseyi tarafından onaylanıyor. Bu konseyin uygun görmediği kişiler Uzmanlar Meclisi seçimlerine katılamıyor.
KAYNAK: AA
