Orta Doğu’daki savaş nedeniyle jet yakıtı (ATF) fiyatlarının rekor seviyeye çıkması ve rotaların uzaması, Hintli havayolu şirketlerini iflasın eşiğine getirdi. Havayolu şirketleri, %11’lik tüketim vergisinin kaldırılmaması durumunda uçuşların duracağını açıkladı.
1. Yakıt Fiyatlarında Tarihi Rekor
1 Nisan 2026 itibarıyla Hindistan’da jet yakıtı fiyatları kilolitre başına 200 bin rupiyi aşarak tarihin en yüksek seviyesine ulaştı.
-
Maliyet Artışı: Yakıt giderleri, bir havayolunun toplam işletme maliyetinin %40’ından %60 bandına kadar yükseldi.
-
Uçurum: Hükümet iç hatlarda fiyat artışını litre başına 15 rupi ile sınırlasa da, dış hatlarda bu artış litre başına 73-75 rupiyi buldu.
2. Savaşın Dolaylı Etkileri: Uzayan Rotalar
Sadece yakıt fiyatları değil, bölgedeki hava sahası kısıtlamaları da operasyonel maliyetleri katladı:
-
Rota Değişikliği: Orta Doğu üzerindeki hava sahasının kapanması nedeniyle Avrupa ve İngiltere uçuşları Afrika üzerinden dolaşmak zorunda kalıyor.
-
Ek Yakıt Tüketimi: Uzayan rotalar uçuş sürelerini 2-3 saat artırırken, yakıt tüketiminde de %15-20’lik ek bir yüke neden oluyor.
3. Havayollarının Talepleri
Federasyon (FIA), Sivil Havacılık Bakanlığına yazdığı mektupta şu acil önlemlerin alınmasını istedi:
-
Vergi İndirimi: Jet yakıtı üzerindeki %11’lik merkezi tüketim vergisinin (excise duty) geçici olarak askıya alınması.
-
Fiyat Sabitleme: Ham petrol fiyatları ile rafine yakıt arasındaki makasın (crack spread) kontrol altına alınması için eski “crack band” sistemine geri dönülmesi.
-
Döviz Baskısı: Rupideki değer kaybının yakıt maliyetlerini daha da artırması nedeniyle finansal destek paketinin açıklanması.
Sektörden Uyarı: “Sürdürülemez Noktadayız”
Federasyon, mevcut şartların devam etmesi halinde “mantıksız fiyatlandırma ve telafi edilemez kayıpların” kaçınılmaz olduğunu, bunun da uçakların yere indirilmesine (grounding) ve uçuşların toplu iptaline yol açacağını vurguladı.
AA
