Alaska’nın güneydoğusunda bulunan uzak bir fiyordda geçen yaz meydana gelen dev dalganın, büyük bir heyelan sonucu oluştuğu ortaya çıktı. Yeni bilimsel analizlere göre olay, tarihte kaydedilen en büyük ikinci megatsunami olarak değerlendirildi.
Araştırmacılar, yaklaşık 64 milyon metreküp kayanın —yaklaşık 24 Büyük Piramit’e eşdeğer bir kütlenin— bir dakikadan kısa sürede denize çökmesiyle devasa bir enerji açığa çıktığını belirtti. Bu çöküşün ardından yaklaşık 500 metre yüksekliğinde bir dalga oluştuğu ifade edildi.
Cruise gemileri felaketten son anda kurtuldu
Olayın sabaha karşı meydana gelmesi nedeniyle bölgede bulunan turist gemilerinin büyük bir felaketten kıl payı kurtulduğu belirtildi.
Tracy Arm Fjord bölgesindeki hasarı inceleyen jeolog Bretwood Higman, olayın son derece tehlikeli olduğunu belirterek, “Bazı insanların yanlış zamanda yanlış yerde olmaya çok yaklaştığını biliyoruz. Gelecekte bu kadar şanslı olmayabiliriz” ifadelerini kullandı.
Megatsunami nedir?
“Megatsunami” olarak adlandırılan bu tür dev dalgalar, deprem ya da büyük heyelanların su kütlelerine çarpması sonucu meydana geliyor. Açık okyanus tsunamilerinden farklı olarak genellikle yerel bölgelerde etkili oluyor ancak dar fiyordlar ve dik dağ yapıları nedeniyle ciddi yıkıma yol açabiliyor.
Bilim insanları, daha önce kaydedilen en büyük megatsunaminin 1950’li yıllarda yine Alaska’da meydana geldiğini ve 500 metreyi aşan dalga yüksekliğine ulaştığını hatırlattı. Son olay ise tarihin en büyük ikinci dalgası olarak kayıtlara geçti.
İklim değişikliği riski artırıyor
Science dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, iklim değişikliği nedeniyle hızlanan buzul erimeleri, bu tür heyelan risklerini önemli ölçüde artırıyor.
Uzmanlar, daha önce kaya kütlelerini destekleyen buzulların geri çekilmesiyle birlikte dağ yamaçlarının daha kırılgan hale geldiğini ve ani çökmelerin kolaylaştığını ifade etti.
Dr. Higman, megatsunami riskinin geçmişe kıyasla ciddi biçimde yükseldiğini belirterek, benzer olayların birkaç on yıl öncesine göre yaklaşık 10 kat daha sık yaşanabileceğini söyledi.
Bilim insanları, Alaska’daki riskli bölgelerde daha kapsamlı izleme sistemleri kurulması çağrısında bulunurken, bazı cruise şirketlerinin güvenlik gerekçesiyle Tracy Arm Fjord seferlerini askıya aldığı bildirildi.
