Avrupa’da güvenlik mimarisi, ABD’ye bağımlı yapıdan uzaklaşarak yeni bir döneme giriyor. Alman Dış İlişkiler Konseyi tarafından yayımlanan analiz, Almanya, Fransa ve İngiltere ekseninde şekillenen yeni bir “Avrupa nükleer troykası” fikrinin hız kazandığını ortaya koydu.
Analize göre Berlin’de tartışılan yeni model, Avrupa’nın yalnızca ABD’nin nükleer şemsiyesine bağlı kalmadan kendi caydırıcılık kapasitesini oluşturmasını hedefliyor. Bu kapsamda Fransa ve İngiltere’nin mevcut nükleer güçleri etrafında Avrupa çapında ortak bir savunma konsepti geliştirilmesi planlanıyor.
DGAP uzmanlarından Karl-Heinz Kamp imzasını taşıyan değerlendirmede, özellikle Donald Trump döneminde gündeme gelen NATO’dan uzaklaşma söylemleri ve küresel güvenlik risklerinin Avrupa’yı alternatif arayışlara ittiği vurgulandı.
Almanya’da Friedrich Merz hükümetinin bu doğrultuda savunma bütçesini artırdığı ve sanayi kapasitesinin önemli bir bölümünü savunma sektörüne yönlendirdiği belirtiliyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve İngiltere Başbakanı Keir Starmer ile yürütülen görüşmelerin de bu yeni yapının temelini oluşturduğu ifade ediliyor.
Halihazırda Avrupa’da nükleer silaha sahip iki ülke bulunuyor: Fransa’nın yaklaşık 290, İngiltere’nin ise 225 nükleer başlığa sahip olduğu biliniyor. Almanya’nın ise doğrudan nükleer silah bulundurmasını sınırlayan uluslararası yükümlülükleri bulunuyor. Buna rağmen Berlin’de, mevcut yasaların yorumlanarak nükleer kapasiteye dolaylı erişim sağlanabileceği yönünde tartışmalar yürütülüyor.
DGAP analizine göre yeni konsept dört aşamalı bir süreç üzerinden ilerliyor: İngiltere-Fransa arasındaki mevcut nükleer iş birliği, Almanya-İngiltere savunma diyaloğu, Fransa-Almanya nükleer caydırıcılık görüşmeleri ve son aşamada bu yapının diğer Avrupa ülkelerine genişletilmesi.
Berlin yönetiminin ilk adım olarak doğrudan nükleer silah geliştirmek yerine, ortak Avrupa nükleer şemsiyesine finansman sağlama ve siyasi destek oluşturma yoluna gidebileceği değerlendiriliyor. Bununla birlikte Almanya’nın taraf olduğu Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması çerçevesindeki yükümlülükler, sürecin önündeki en önemli hukuki sınır olarak öne çıkıyor.
Analizde, Avrupa’nın hedefinin ABD ile bağları tamamen koparmak değil, olası bir kopuşa karşı hazırlıklı olmak olduğu vurgulanıyor. Bu çerçevede geliştirilen “nükleer troyka” yaklaşımının, kıtanın savunma stratejisinde köklü bir dönüşümün işareti olabileceği değerlendiriliyor…
