Bilim dünyasında yapılan son çalışmalar, insan algısına dair yerleşik kabulleri sorgulatıyor. Nörobilim ve psikoloji alanındaki araştırmalar, insanların dünyayı yalnızca görme, işitme, koklama, tat alma ve dokunma duyularıyla algılamadığını; bunun yerine çok daha karmaşık bir duyusal sisteme sahip olduğunu gösteriyor.
Uzmanlar, insanlarda 22 ile 33 arasında değişen sayıda farklı duyunun bulunabileceğini belirtiyor. Oxford Üniversitesi’nden Prof. Charles Spence, bu duyuların büyük bölümünün günlük hayatta fark edilmeden eş zamanlı olarak çalıştığını ve deneyimlerimizi birlikte şekillendirdiğini ifade ediyor.
Araştırmalara göre algılar, tek bir duyuya bağlı olarak değil, birden fazla duyunun aynı anda etkileşimiyle oluşuyor. Örneğin bir kokunun, dokunma hissini değiştirebildiği; hoş bir kokunun saçın daha yumuşak algılanmasına yol açabildiği belirtiliyor. Bu durum, duyuların birbirini etkilediğini ve algının bütüncül bir süreç olduğunu ortaya koyuyor.
Bilim insanları, geleneksel olarak tek bir duyu olarak kabul edilen algıların aslında birden fazla sistemin birleşimi olduğuna dikkat çekiyor. Dokunma duyusu; ağrı, sıcaklık, basınç ve kaşıntı gibi farklı algıları kapsarken, tat alma duyusunun da yalnızca dil ile sınırlı olmadığı vurgulanıyor. Çoğu tat hissinin, koku ve dokunma duyularıyla birlikte oluştuğu ifade ediliyor.
Araştırmalarda öne çıkan diğer duyular arasında, vücudun uzaydaki konumunu fark etmemizi sağlayan propriosepsiyon, kalp atışı ve açlık gibi içsel sinyalleri algılayan interosepsiyon ve dengeyi kontrol eden vestibüler sistem yer alıyor. Ayrıca, kişinin bedeninin kendisine ait olduğu hissini sağlayan “bedensel sahiplik” algısının da ayrı bir duyusal süreç olduğu belirtiliyor.
Londra Üniversitesi bünyesindeki Duyular Çalışmaları Merkezi’nde yürütülen araştırmalar, duyuların ne kadar karmaşık olduğunu gösteren dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. Çalışmalara göre, uçak gürültüsünün tat algısını değiştirdiği ve bu nedenle uçaklarda domates suyunun daha lezzetli algılandığı; yürüme sırasında duyulan adım seslerinin değiştirilmesinin ise kişinin bedenini daha hafif ya da ağır hissetmesine neden olabildiği tespit edildi.
Uzmanlar, bu bulguların insan algısının sandığımızdan çok daha zengin ve çok katmanlı olduğunu ortaya koyduğunu belirtiyor.
