Çin’de yolsuzlukla suçlanan eski adalet bakanına idam cezası

Çin’de rüşvet ve görevi kötüye kullanma suçlamasıyla yargılanan eski Adalet Bakanı Tang Yicün hakkında karar açıklandı. Mahkeme, Tang’ı iki yıl ertelemeli idam cezasına çarptırdı.

137 Milyon Yuanlık Rüşvet Suçlaması

Fucien eyaletindeki Şiamın Mahkemesi, Tang Yicün’ün 2006 ile 2022 yılları arasındaki yöneticilik ve bakanlık dönemlerini mercek altına aldı. Kararda, Tang’ın bu süreçte yaklaşık 137 milyon yuan (yaklaşık 19 milyon dolar) rüşvet aldığı sabit görüldü. Eski bakanın; şirketlerin halka arz süreçleri, banka kredileri ve adli davalara müdahale ederek yetkisini usulsüz kullandığı tespit edildi.

İnfaz Ertelendi: Müebbet Hapse Dönüşebilir

Tang hakkında verilen “iki yıl ertelemeli idam” kararı, Çin hukuk sistemine göre özel bir uygulama taşıyor. Buna göre; mahkûm önümüzdeki iki yıl boyunca yeni bir suç işlemez ve iyi hal gösterirse, cezası otomatik olarak ömür boyu hapse çevrilecek.

Adalet Bakanlığında “Yolsuzluk” Serisi

Tang Yicün, Çin’de son dönemde yolsuzluk soruşturmasına uğrayan üçüncü adalet bakanı oldu:

• Vu Ayying (2005-2017): Yolsuzluk soruşturması sonrası partiden ihraç edildi.

• Fu Cınghua (2018-2021): 2022 yılında rüşvet suçlamasıyla yine iki yıl ertelemeli idam cezası aldı.

• Tang Yicün (2020-2023): Nisan 2024’te başlayan soruşturma süreci mahkûmiyetle sonuçlandı.

• Çin’de “İki Yıl Ertelemeli İdam” Nedir?

  Çin hukukunda bu ceza (死刑缓期执行 – sǐxíng huǎnqī zhíxíng), sanığa verilen idam cezasının infazının iki yıl süreyle durdurulması anlamına gelir. Bu süreç bir tür “denetimli serbestlik” değil, cezaevinde geçen bir gözlem süresidir.

  Süreç Nasıl İşler?

  • İyi Hal: Mahkûm bu iki yıl içinde kasıtlı bir suç işlemezse, cezası genellikle ömür boyu hapse çevrilir.

  • Üstün Başarı: Eğer mahkûm cezaevinde çok önemli bir yararlılık veya “üstün hizmet” (örneğin büyük bir suçu ortaya çıkarma) gösterirse, cezası 25 yıl hapse kadar indirilebilir.

  • İnfaz: Sadece iki yıllık süre içinde yeni bir suç işlenmesi veya emirlere ciddi itaatsizlik durumunda idam infaz edilir.

  Neden Bu Yöntem Tercih Ediliyor?

  Çin yönetimi, özellikle Tang Yicün gibi üst düzey isimlerde bu cezayı kullanarak şu mesajları vermeyi hedefler:

  1. Caydırıcılık: İdam cezasının ağırlığı korunarak yolsuzluğa karşı sert duruş sergilenir.

  2. Bilgi Edinme: Mahkûmun cezasının hafiflemesi umuduyla sistem içindeki diğer yolsuzluk ağları hakkında bilgi vermesi sağlanabilir.

  3. Hukuki Esneklik: Suçun vahameti ile “yaşam hakkı” arasında siyasi ve hukuki bir denge kurulur.