ABD-İsrail ve İran hattındaki sıcak çatışmaların ardından Brent petrol fiyatlarının 84 doları aşmasıyla akaryakıta dev zam beklentisi oluşmuştu. Hükümet, 2021 yılında sona eren Eşel Mobil Sistemi’ni (Hareketli Ölçek) 5 Mart 2026 itibarıyla tekrar hayata geçirdi. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, bu adımı “dezenflasyonu önceliklendiren bir kalkan” olarak niteledi.
Eşel Mobil Sistemi Nedir, Nasıl Çalışır?
Fransızca “hareketli ölçek” anlamına gelen bu sistem; uluslararası piyasalarda petrol fiyatı veya döviz kuru yükseldiğinde, bu artışın pompa fiyatlarına yansımaması için Özel Tüketim Vergisi’nden (ÖTV) feragat edilmesi esasına dayanır.
-
Sistem Nasıl İşliyor? Akaryakıt maliyeti arttığında, devlet zam yapmak yerine kendi alacağı vergiyi (ÖTV) aynı oranda indiriyor. Böylece tabela fiyatı değişmiyor.
-
Fiyatlar Düşerse Ne Oluyor? Petrol fiyatları normale döndüğünde, daha önce indirilen ÖTV miktarı, 2 Mart tarihindeki seviyeyi aşmayacak şekilde kademeli olarak tekrar yerine konuluyor.
Yeni Kararın 4 Kritik Maddesi
-
Referans Tarihi: Sistemde 2 Mart 2026 tarihindeki fiyatlar baz alınacak.
-
%75 Sübvansiyon: Gelecek zamların yüzde 75’i ÖTV’den karşılanacak. Yani 10 TL’lik bir maliyet artışının sadece 2,5 TL’si vatandaşa yansıtılacak.
-
Maksimum İndirim Limitleri: Litre bazında benzinde 14,82 TL, motorinde 13,90 TL ve LPG’de 11,38 TL’ye kadar vergi indirimi yapılabilecek.
-
Geçici Uygulama: Bakan Şimşek, bu adımın jeopolitik şokun etkilerini sınırlamak amacıyla “geçici” olarak devreye alındığını belirtti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan: “Enflasyonu Tetikletmeyeceğiz”
Esnaf ve sanatkarlarla iftar programında konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklığın enerji maliyetlerini artırdığını vurgulayarak, “Vatandaşımızın yükünü paylaşmak amacıyla bu kalkanı devreye aldık. Fırsatçıların piyasayı bozmasına izin vermeyeceğiz” dedi.
