Orta Doğu, son bir aydır modern tarihin en büyük askeri ve siyasi sarsıntılarından birini yaşıyor. 28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in eş zamanlı saldırılarıyla başlayan süreç, İran’ın misillemeleri ve bölge ülkelerinin dahil olmasıyla “çok boyutlu bir yıkım” halini aldı.
Siyasi Deprem: Hamaney ve Üst Düzey Dev isimler Öldürüldü
Saldırıların ilk saatlerinde Tahran’da İran lideri Ali Hamaney, eşi ve torunuyla birlikte hayatını kaybetti. Sarsıntı bununla sınırlı kalmadı; Savunma Bakanı Nasırzade ve Devrim Muhafızları komutanları da suikastların hedefi oldu. 8 Mart’ta ülkenin yeni lideri seçilen Mücteba Hamaney, “Hürmüz Boğazı kapalı kalacak” diyerek savaşın dozunu artırdı.
İnsani Dram: Okullar ve Tarihi Miras Vuruldu
Savaşın en kara lekesi, Hürmüzgan eyaletindeki Şecere-i Tayyibe İlkokulu’nun vurulması oldu. 168’i çocuk 180’den fazla sivilin can verdiği saldırı dünya kamuoyunda infial yarattı. Bir ayda İran’da ölen sivil sayısı 1937’ye ulaşırken; Gülistan Sarayı ve Çehel Sütun gibi paha biçilemez tarihi eserler de hasar gördü.
Enerji Savaşları: Petrol 112 Dolara Dayandı
İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasıyla küresel ticaret felç oldu. Savaş öncesi 70 dolar olan Brent petrol, %60 artışla 112 dolara fırladı. Karşılıklı olarak Hayfa ve Güney Pars gibi dev enerji tesislerinin vurulması, dünya genelinde akaryakıt ve enerji krizini tetikledi.
Diplomaside Pakistan Hamlesi ve Red
Savaşın 27. gününde ABD, Pakistan aracılığıyla İran’a 15 maddelik bir ateşkes teklifi sundu. Ancak nükleer haklarının tanınmasını ve savaş tazminatı ödenmesini şart koşan Tahran yönetimi, Washington’un şartlarını kesin bir dille reddetti.
Askeri Kayıplar: F-35’ler ve AWACS’lar Hedefte
Savaş sadece karada değil, havada ve denizde de ağır kayıplara sahne oldu:
-
ABD’ye ait F-35 ve F-18 uçaklarının düşürüldüğü iddia edildi.
-
Suudi Arabistan’daki Prens Sultan Üssü’ne yapılan saldırıda ABD’nin “uçan kalesi” AWACS uçağı ağır hasar aldı.
-
İran’a ait silahsız IRIS Dena fırkateyni Hint Okyanusu’nda ABD tarafından batırıldı.
1 Aylık Savaşın Acı Tablosu
| Ülke / Bölge | Can Kaybı | Durum |
| İran | 1.937 | 92 bin sivil birim hasar gördü. |
| Lübnan | 1.180+ | İsrail kuzey sınırı boşaltıldı. |
| Irak | 96 | ABD üslerine saldırılar sürüyor. |
| İsrail | 19 | Tel Aviv ve Hayfa füzelerin hedefinde. |
| ABD Ordusu | 13 | 300’den fazla yaralı asker bildirildi. |




