Altın ve ABD borsalarında fiyatlar balon bölgesine girdi. Uluslararası Ödemeler Bankası’nın (BIS) son raporuna göre, bireysel yatırımcıların altın ve ABD hisselerine yoğun ilgisi fiyatları tarihi zirveye taşırken, bu durum son 50 yılda ilk kez yaşanıyor. BIS, hızlı değer artışının ardından olası keskin düzeltmelerin piyasalarda ciddi oynaklık yaratabileceğini belirtti.
Altın ve ABD hisselerinde balon göstergeleri
BIS raporu, altın ve ABD hisse senetlerindeki fiyat artışlarının bireysel yatırımcı coşkusu, hızla yükselen değerlemeler ve medyanın abartılı ilgisiyle desteklendiğini vurguluyor. Bu yıl altın fiyatları yüzde 60 artarak 1979’dan bu yana en güçlü yıllık performansını gösterirken, ABD borsaları da özellikle yapay zekaya dayalı teknoloji hisseleri öncülüğünde yükselişini sürdürüyor. S&P 500 yüzde 17, Nasdaq yüzde 22 artıda.
Bireysel yatırımcılar ve sürü psikolojisi
BIS’e göre son üç ayda altın ve ABD hisse fonlarına girişlerin büyük bölümü bireysel yatırımcılardan geldi. Kurumsal yatırımcılar ise ABD hisselerindeki pozisyonlarını azaltırken altın miktarlarını sabit tuttu. Bireysel yatırımcıların sürü psikolojisi olası panik satışlarda fiyat oynaklığını artırarak piyasa istikrarını tehdit edebilir.
Merkez bankalarının rolü
Altın fiyatlarındaki bu yılki yükselişte merkez bankalarının rezervlerini çeşitlendirme isteği etkili oldu. Merkez bankalarının altın alımları 2022’den bu yana yıllık 1000 ton seviyesinde seyrediyor. Ancak hızlı fiyat artışı bazı merkez bankalarını tahsis limitlerini korumak için altın satmaya zorladı.
Tarihsel benzerlikler ve uyarılar
Altın geçmişte de benzer balon ve çöküş döngüleri yaşadı: 1980’de İran petrol krizi ve yüksek enflasyonla zirve yaptı, 2008 finans krizinin ardından yeniden yükseldi ve Eylül 2011’de 1830 dolar/ons seviyesine ulaştıktan sonra iki yıl içinde yüzde 30 değer kaybetti.
ABD hisseleri özelinde BIS, büyük teknoloji şirketlerindeki hızlı yükselişin “değerlemelerin aşırı şiştiğini ve olası bir fiyat düzeltmesinin hem geniş hisse piyasası hem de ekonomi için risk oluşturabileceğini” vurguladı.
