Millî Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu, 21’inci ve son toplantısında sürece dair ortak raporu 47 “evet” oyuyla kabul etti. AK Parti, CHP, MHP, DEM Parti ve Yeniyol Partisi rapora destek verirken; TİP ve EMEP “hayır” oyu kullandı. DEM Parti ise metindeki bazı kavramlara şerh düştü.
Numan Kurtulmuş: “Rapor Af Mahiyetinde Değildir”
Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş, raporun hukuki niteliğine dair net bir çerçeve çizdi:
“Bu rapor bir af mahiyetinde değildir; toplumsal huzuru zedeleyen şiddet iklimini sona erdirme iradesidir. Terörün ülke gündeminden çıkarılması tarihi bir sorumluluktur. Alınan tedbirler hukukla sağlam bir şekilde ilerleyecektir.”
Raporun Öne Çıkan 7 Kritik Maddesi
1. Örgütün Feshi ve Silah Bırakma: Sürecin en kritik eşiği, PKK’nın tüm unsurlarıyla silah bıraktığının devlet birimlerince teyit edilmesidir. Bu aşamadan sonra “amaca özgülenmiş, müstakil ve geçici” bir yasal düzenleme yapılması öneriliyor.
2. Cezasızlık Algısına Geçit Yok: Raporda, silah bırakan örgüt mensupları için mutlaka adli işlem yapılması gerektiği vurgulandı. “Toplumda cezasızlık ve af algısı oluşturulmamalıdır” ifadesiyle kamu vicdanına dikkat çekildi.
3. AİHM ve AYM Kararları: Hukuk devleti ilkesi gereği, AİHM ve AYM kararlarına eksiksiz uyum sağlanması önerildi. Mevcut mekanizmaların güçlendirilmesi ve yargıdaki engellerin kaldırılması gerektiği belirtildi.
4. İnfaz Sisteminde Adalet: İnfaz mevzuatının evrensel ilkeler ışığında yeniden ele alınması; hasta ve yaşlı tutuklular için “yaşam hakkı” öncelikli infaz ertelemesi müessesesinin değerlendirilmesi tavsiye edildi.
5. Kayyum Düzenlemesi ve Yerel Yönetimler: Belediye başkanlarının görevden uzaklaştırılması durumunda, yeni başkanın sadece belediye meclisi tarafından seçilmesi yönünde mevzuat değişikliği önerildi.
6. İfade Özgürlüğü ve Siyasi Etik: Şiddet içermeyen hiçbir fiilin terör suçu sayılmaması; Türk Ceza Kanunu ve TMK’nın ifade özgürlüğünü güçlendirecek şekilde revize edilmesi istendi. Ayrıca yeni bir Siyasi Etik Kanunu hazırlanması öneriler arasında.
7. Yeni ve Sivil Anayasa: Raporda, demokratik standartların kalıcı hale gelmesi için “daha demokratik, sivil ve katılımcı bir anayasa” ihtiyacı ortak ödev olarak tanımlandı.
Partilerin Yaklaşımları
-
AK Parti (Hüseyin Yayman): “Buradan bir ‘Türkiye İttifakı’ ve ‘Türkiye Uzlaşısı’ çıkmıştır.”
-
MHP (Feti Yıldız): “Mesele beka meselesidir. İnfaz sistemi yamalı bohçaya dönmüştür, düzeltilmelidir.”
-
CHP (Murat Emir): “Rapor lafta ve rafta kalmamalı. AİHM ve AYM kararları uygulanmalı.”
-
DEM Parti: “Terör örgütü” ve “terör belası” gibi kavramların kullanılmasına şerh düşerek raporu kabul etti.
